ਨਵੰਬਰ 20, 2017
ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ - ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹਰੀ ਕੁੰਜੀ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਈਕੋ-ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੁਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।
ਈਕੋ-ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ) ਅਤੇ ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਕੱਢਣ ਜਾਂ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ, ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ, ਸਤਹੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਛੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ:
- ਫਾਈਟੋਡੀਗਰੇਡੇਸ਼ਨ: ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਦਾਰਥ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮੈਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- Phytoextraction: ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੀਕਵੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਫਾਈਟੋਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕਸ: ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਦਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਕੇ ਰੋਕਥਾਮ।
- ਫਾਈਟੋਸਕਵੇਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ: ਪੌਦੇ ਕੁਝ ਫਾਈਟੋਕੈਮੀਕਲ ਛੁਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਈਜ਼ੋਸਫੀਅਰ ਵਿੱਚ ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦਾ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਤਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
- ਫਾਈਟੋਵੋਲੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ: ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਦਾਰਥ ਪੌਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸੋਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਧਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਰਾਈਜ਼ੋਡੀਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ: ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੜਨ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੌਦੇ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਗਏ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਫਾਈਟੋਕੈਮੀਕਲ ਦਾ ਸੁਮੇਲ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਰੋਗਾਣੂ: ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਇੰਨਾ ਗੁਪਤ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਹੋਰ ਉਪਚਾਰ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਾਈਟ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ, ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ ਜੋ ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਬਿਹਤਰ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਅਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹਨ ਅਸਥਿਰ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ (VOC), ਪੌਲੀਸਾਈਕਲਿਕ ਐਰੋਮੈਟਿਕ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ (PAH), ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ, ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਨਿਊਕਲੀਡ।
ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ:
- ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਰਚੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।
- ਪੌਦੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ
- ਬਨਸਪਤੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ
- ਪੌਦੇ ਲਗਾ ਕੇ ਸਾਈਟ ਦੇ ਸੁਹਜ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ:
- ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬਾ ਹੈ।
- ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਅਣਉਚਿਤ
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਫਾਈਟੋਟੌਕਸਿਟੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ, ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ
ਪਹਿਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
ਚੌਥੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਡਾਊਨਸਟ੍ਰੀਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੈਟਰੋਫਾ ਕਾਰਕਸ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਬਾਇਓ-ਡੀਜ਼ਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਢੁਕਵੀਂ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਾਈਟੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਹੋਰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਧਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਬਲੌਗ
