ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿਣ, ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਭਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਭਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਚਾਅ, ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਪੂਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਹ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟੇ ਹੋਏ ਜੈਵਿਕ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਰਗਰਮ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਟਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੈਟਲ ਕੀਤੇ 'ਸਲਜ' ਦਾ ਇੱਕ ਗਣਨਾ ਕੀਤਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਲਜ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਸੈਕੰਡਰੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 5°C 'ਤੇ 20 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ।
ਬਾਇਓਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਾਇਓਗੈਸ ਗੈਸ ਮੀਥੇਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਬਾਇਓਗੈਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਐਨਾਇਰੋਬਿਕ ਪਾਚਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਬਸਟਰੇਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਉਦਯੋਗਿਕ, ਭੋਜਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਸੀਵਰੇਜ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਹਨ। ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਹ ਘੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਕਸੀਕਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ SI ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ (mg/L) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੈਵਿਕ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਈਟ੍ਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਡੀਨਾਈਟ੍ਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਡੀਨਾਈਟ੍ਰੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀਟਰੋਟ੍ਰੋਫਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਬਨ ਸਰੋਤ ਐਨੋਕਸਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀਨਾਈਟ੍ਰੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਬਨ ਵਾਲੇ ਸਬਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਆਕਸੀਡਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਇਲਾਜ ਇਕਾਈਆਂ (ਐਰੋਬਿਕ ਅਤੇ ਐਨਾਇਰੋਬਿਕ ਇਲਾਜ ਇਕਾਈਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਬਸਟਰੇਟ / ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਮੁਅੱਤਲ ਵਾਧੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਐਫਲੂਐਂਟ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਜਾਂ (ETPs) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਮਾਨੀਕਰਨ ਬੇਸਿਨ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਰ ਨੂੰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਇਲਾਜ ਇਕਾਈਆਂ (ਐਰੋਬਿਕ ਅਤੇ ਐਨਾਇਰੋਬਿਕ ਇਲਾਜ ਇਕਾਈਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਬਸਟਰੇਟ / ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਵਿਕਾਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
F:M ਅਨੁਪਾਤ ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਬਨਾਮ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਬਾਇਓਮਾਸ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਕੰਡਰੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸੂਚਕ ਹੈ। F:M ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਘਨ ਸੈਕੰਡਰੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: ਘੱਟ F:M ਅਨੁਪਾਤ ਫਿਲਾਮੈਂਟਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ F:M ਅਨੁਪਾਤ ਪਿੰਨ ਫਲੋਕਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਲੱਜ ਦੇ ਸਹੀ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕੰਡਰੀ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਅਕੁਸ਼ਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫਲੋਕੁਲੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਫਲੋਕੁਲੇਟਿੰਗ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕੀਤੇ ਘੋਲ ਤੋਂ ਘੁਲਣ ਵਾਲੇ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਭੌਤਿਕ-ਰਸਾਇਣਕ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਜੋ 'ਫਲੋਕਸ' ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ, ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਸਮਾਂ ਅਵਧੀ ਜਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕੱਚਾ, ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ, ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੇ ਡਿਸਚਾਰਜ ਤੱਕ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਧਾਰਨ ਸਮਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਰ ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਉਤਪਾਦਨ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਰਗਰਮ ਸਲੱਜ ਅਤੇ ਕੱਚੇ, ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲੇ ਏਅਰੇਸ਼ਨ ਟੈਂਕ ਦੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੇ ਅਣਘੁਲਣ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ਰਾਬ ਮੁਅੱਤਲ ਠੋਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਇਲਾਜ ਟੈਂਕ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਸਥਿਰ ਮੁਅੱਤਲ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਬਾਇਓਮਾਸ)। ਇਸਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਮਾਤਰਾਤਮਕ ਸੂਚਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਸੋਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜੋ ਜਨਤਕ ਸੀਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜੋ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰਾਈਫਾਈੰਗ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕੀਮੋਲੀਥੋਟ੍ਰੋਫਿਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਮੋਨੀਆ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਕਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਸੋਮੋਨਸ, ਨਾਈਟ੍ਰੋਸੋਕੋਕਸ, ਨਾਈਟ੍ਰੋਬੈਕਟਰ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਕੋਕਸ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਹ ਅਮੋਨੀਆ ਦੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਬਸਟਰੇਟ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਡਾਈਜੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਫੰਜਾਈ, ਵਾਇਰਸ ਜੋ ਉੱਚ ਜੀਵਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਰੋਗਾਣੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਐਨਾਇਰੋਬਿਕ ਰੋਗਾਣੂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਲਫਾਈਡ ਸਮੇਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਗੈਸਾਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਸੈਪਟਿਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੈਡੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤਰਲ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਵਰੇਜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦਫਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈਆਂ ਅਤੇ ਬਾਥਰੂਮਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਔਸਤ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੈਵਿਕ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਡਿਗਰੇਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਬਾਇਓਮਾਸ ਭਾਵ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਲੱਜ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵੇਸਟ ਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮੁਅੱਤਲ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ (TSS) ਮੁਅੱਤਲ ਕਣਾਂ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਭਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਰੀਡਿੰਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਭਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸਥਿਰ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਣਘੁਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 550°C 'ਤੇ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਪ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਬਾਇਓਮਾਸ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਮੁਅੱਤਲ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਇਗਨੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅੰਤਮ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ/ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੇ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਸਪੈਂਡਡ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘੁਲੇ ਹੋਏ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਅਜੈਵਿਕ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੈਡੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਲੋਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਟਾਉਣਾ। ਇਹ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ 60% ਤੱਕ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਲੱਜ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਸਪਸ਼ਟੀਫਾਇਰ ਤੋਂ ਵਾਯੂਕਰਨ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂ ਬੀਜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘੁਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਭਾਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵੇਸਟਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਵੇਸਟਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਲੱਜ ਬਲਕਿੰਗ ਇੱਕ ਐਕਟੀਵੇਟਿਡ ਸਲੱਜ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਲੱਜ ਦੇ ਮਾੜੇ ਸੰਕੁਚਨ ਅਤੇ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਲੱਜ ਦੇ સ્ત્રાવ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੁੱਖਮਰੀ ਜਾਂ ਉੱਚ ਜੈਵਿਕ ਲੋਡਿੰਗ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ BOD ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਸੰਤੁਲਿਤ F:M ਅਨੁਪਾਤ, ਘੱਟ DO ਆਦਿ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਲੱਜ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਮੈਂਟਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਦਬਦਬਾ।
ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਇਲਾਜ ਅੰਤਿਮ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ, ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
