భారతదేశ నీటి నాణ్యత సంక్షోభం మరియు మన ర్యాంకింగ్‌ను మెరుగుపరచడానికి 5 మార్గాలు

భారతదేశం తీవ్రమైన నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది, నీటి నాణ్యత మరియు లభ్యతలో కీలకమైన సవాళ్లను హైలైట్ చేస్తున్న ఇటీవలి డేటా ద్వారా ఇది నొక్కిచెప్పబడింది.

వార్షిక భూగర్భ జల నాణ్యత నివేదిక – 2024 వివిధ ప్రాంతాలలో ఆందోళనకర స్థాయిలో కాలుష్యం ఉన్నట్లు వెల్లడిస్తోంది, ఇది ప్రజారోగ్యానికి మరియు వ్యవసాయ ఉత్పాదకతకు ముప్పు కలిగిస్తోంది.

ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు 18% భారతదేశంలో నివసిస్తున్నప్పటికీ , ప్రపంచ నీటి వనరులలో కేవలం 4% మాత్రమే దీని వద్ద ఉన్నాయి . దీంతో ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత నీటి కొరత ఉన్న దేశాలలో ఒకటిగా నిలుస్తోంది.

రాష్ట్రంలోని నీటి నాణ్యతకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పౌరులకు అందించడానికి నీటి నాణ్యత సూచిక ఒక సులభమైన మార్గం.

ఎయిర్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్ లేదా UV ఇండెక్స్ లాగానే, ఇది ఆరోగ్యకరమైన బెంచ్‌మార్క్ ప్రకారం రీడింగులను అందిస్తుంది - వరుస పరీక్షలు మరియు పరిశోధన ఫలితాల ద్వారా పరిగణించబడుతుంది - మరియు దేశవ్యాప్తంగా వివిధ వనరుల నుండి ట్యాప్ చేయబడిన నీరు ఎక్కడ ఉందో అంచనా వేస్తుంది.

ఈ సంవత్సరం ప్రారంభంలో, భారతదేశంలో ఇప్పటికే అభివృద్ధి చేయబడి, వాడుకలో ఉన్న వాయు నాణ్యత సూచిక (AQI) ను పోలిన నీటి నాణ్యత సూచికను అభివృద్ధి చేయడానికి ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన ముందుకు వచ్చింది.

ఆ తర్వాత వెంటనే, తెలంగాణ, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్, కర్ణాటక, మధ్యప్రదేశ్ మరియు మరికొన్ని రాష్ట్రాల నుండి సీనియర్ పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తలతో కూడిన కమిటీని ఈ అంచనాను చేపట్టడానికి పిలిపించారు.

భారతదేశ నీటి నాణ్యత ర్యాంకింగ్‌లు ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయి

15 జూన్ 2018న, నీతి ఆయోగ్ తన ఆందోళనకరమైన నివేదికలలో మొదటిదాన్ని విడుదల చేసింది, నీటి నాణ్యత ర్యాంకింగ్‌ల విషయానికొస్తే, భారతదేశం మొత్తానికి నిరాశాజనకమైన చిత్రాన్ని చిత్రించింది.

చరిత్రలోనే అత్యంత తీవ్రమైన నీటి సంక్షోభాన్ని ఇప్పటికే ఎదుర్కొంటున్న భారతదేశం , నీటి నాణ్యత సూచికలో 122 దేశాలలో 120వ స్థానంలో నిలిచింది.

పరిస్థితి మరింత దిగజారే అవకాశం ఉంది, అంచనాల ప్రకారం 2030 నాటికి నీటి సరఫరా కంటే డిమాండ్ రెట్టింపు అవుతుంది.

ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం నిర్దేశించిన 6 సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలలో 17వది, 2030 నాటికి పేదరికాన్ని అంతం చేసే దిశగా కీలకమైన కార్యాచరణ అంశంగా నీరు మరియు పారిశుధ్యం లభ్యత మరియు స్థిరమైన నిర్వహణను నిర్ధారించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.

భారతదేశంలో తాగునీటి నాణ్యతపై తన సందేశంలో, వాటర్‌ఎయిడ్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్స్ అండ్ పాలసీ డైరెక్టర్ అవినాష్ కుమార్ ఇలా అన్నారు, “ ప్రపంచంలోని ఏ ఇతర దేశంతో పోల్చినా భారతదేశంలోనే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రజలు – 63.4 మిలియన్ల మంది – స్వచ్ఛమైన నీటి సౌకర్యం లేకుండా జీవిస్తున్నారు .”

"ఇది పంజాబ్, హర్యానా మరియు ఉత్తరాఖండ్‌ల జనాభా మొత్తం కంటే ఎక్కువ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలిస్తే, ఆస్ట్రేలియా, స్వీడన్, శ్రీలంక మరియు బల్గేరియాలో నివసిస్తున్నంత మంది ప్రజలు ఉన్నారు," అని మన చేతుల్లో నిజంగా వినాశకరమైన సంక్షోభం ఉందని పేర్కొంది.

వాస్తవానికి, భారతదేశం ఇప్పటికే నీటి కొరతను ఎదుర్కొంటున్న దేశం, 1,341 నాటికి తలసరి నీటి లభ్యత 2025 క్యూబిక్ మీటర్లకు తగ్గుతుందని అంచనా.

ఈ వాస్తవాలు ఆందోళనకరంగా ఉన్నప్పటికీ, నిజానికి ఆశ్చర్యపరిచేవేమీ కావు. ఎందుకంటే, సుమారు 600 కోట్ల మంది భారతీయులు నీటి సంబంధిత సమస్యలతో బాధపడుతున్నారని, భారతదేశంలోని 75% కుటుంబాలకు ఇప్పటికీ తాగునీరు అందుబాటులో లేదని, మరియు 70% నీటి సరఫరా కలుషితమైందని చెబుతున్నారు.

గుజరాత్ 76 (100 లో) ఆరోగ్యకరమైన స్కోరుతో అగ్రస్థానంలో ఉండగా, దాని తర్వాత మధ్యప్రదేశ్, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక మరియు మహారాష్ట్రలు ఉన్నాయి.

అదనంగా, భారతదేశంలోని 52% వ్యవసాయ భూమి ఇప్పటికీ వర్షపాతంపై ఆధారపడి ఉందని , వాడుకలో ఉన్న నీటిపారుదల పద్ధతుల విస్తరణ మరియు చివరి దశ సామర్థ్యం యొక్క ఆవశ్యకతను ఇది నొక్కి చెబుతోంది .

నీటి లభ్యత మరియు అందుబాటు పౌరుల ఆరోగ్యం మరియు జీవితాలను ప్రభావితం చేయడమే కాకుండా, జీవనోపాధిపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది, దీనిలో 70% ఇప్పటికీ వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ రంగాలపై ఆధారపడి ఉంది.

కానీ అంతే కాదు.

పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క స్థిరత్వం మరియు దీర్ఘకాలిక సమతుల్యత - నేల, నీరు, గాలి - చాలా సూక్ష్మంగా, సూక్ష్మంగా పరస్పరం ఆధారపడి, అనుసంధానించబడి ఉంటాయి మరియు ప్రతి మూలకం యొక్క మొత్తం ఆరోగ్యంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటాయి.

ప్రతి ఇంట్లో అమలు చేయబడిన సరళమైన, చిన్న చర్యల ద్వారా లేదా గొప్ప మార్పును సమీకరించగల విధాన స్థాయి మార్పు ద్వారా ఈ సంక్షోభాన్ని తిప్పికొట్టడం ప్రారంభించడానికి ఇంతకంటే మంచి సమయం మరొకటి లేదు.

రెయిన్వాటర్ హార్వెస్టింగ్

ఘన రుతుపవనాల రూపంలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురుస్తున్నప్పటికీ, భూగర్భ జలాలపై మాత్రమే ఎక్కువగా ఆధారపడటం మన అతిపెద్ద నష్టాలలో ఒకటి.

బెంగళూరు వంటి అనేక నగరాలు అధిక డిమాండ్ మరియు వెలికితీత స్థాయిలలో విపరీతమైన పెరుగుదలను ఎదుర్కొంటున్నాయి, అవి వేగంగా ఎండిపోతున్నాయి.

భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోయే ప్రమాదం బెంగళూరుకు ఉందని, అనేక బోర్‌వెల్‌లు ఎండిపోవడం, ప్రత్యామ్నాయ వనరులపై ఆధారపడటం పెరగడంతో 2025 నాటికి నగరం తీవ్ర నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోబోతోందని 'ది హిందూ' నివేదిక హైలైట్ చేస్తోంది.

నీటి నాణ్యత ర్యాంకింగ్స్‌లో కర్ణాటక మొత్తం టాప్ 5 రాష్ట్రాలలో ఉండటంతో ఇది ఆందోళనకరమైనది.

మన సహజ వనరులను దోపిడీ చేయడం మరియు వాటిని రీఛార్జ్ చేయడంలో తగినంత శ్రద్ధ లేకపోవడం వల్ల మనం అక్కడికి వేగంగా చేరుకుంటాము.

వర్షపు నీటి సంరక్షణ అనేది రుతుపవనాల శక్తిని ఉపయోగించి భూగర్భ జలాలను తిరిగి నింపడానికి నిరూపితమైన మరియు స్థిరమైన పద్ధతి.

విపరీతంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దృష్ట్యా, రియల్ ఎస్టేట్ వృద్ధి దృష్ట్యా, వర్షపు నీటి సంరక్షణ అనేది బోర్ వెల్స్ తవ్వడానికి లైసెన్సుల జారీకి దగ్గరగా ముడిపడి ఉన్న తప్పనిసరి పద్ధతిగా మారాలి.

సమర్థవంతమైన నీటిపారుదల

హరిత విప్లవం తర్వాత మౌలిక సదుపాయాలలో అపారమైన మెరుగుదలలు ఉన్నప్పటికీ, నీటిపారుదల వ్యవస్థల సమర్థవంతమైన నిర్వహణకు సంబంధించిన సమస్యలు ఇంకా ఉన్నాయి.

సాంప్రదాయకంగా, మేము పెద్ద ఆనకట్టలపై దృష్టి సారించాము.

అయితే, చివరి మైలు వరకు ఆర్థికంగా మరియు సమర్థవంతంగా నీటిపారుదల మార్గాలను అందించడంలో వీటికి ఖచ్చితమైన అడ్డంకులు ఉన్నట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

ఉపరితల పనులు మరియు బిందు మరియు స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ వంటి ఇతర చిన్న, కేంద్రీకృత వ్యవస్థలను పరిశీలించాలి.

వీటి గురించి అవగాహన, అలాగే నీటిని భూగర్భ వనరులకు తిరిగి ఇవ్వవలసిన తక్షణ అవసరం, భూగర్భ జలాల పట్టికను పునరుద్ధరించడంలో కీలకమైన దశ.

నీటి పాదముద్రను తగ్గించండి

గత 40 ఏళ్లలో అత్యంత తీవ్రమైన కరువులలో ఒకటిగా చెప్పబడే 2013 మహారాష్ట్ర కరువు దేశాన్ని కుదిపేసింది.

గత సంవత్సరం రుతుపవనాలు సరిగ్గా కురవకపోవడమే దీనికి పెద్ద కారణం అయినప్పటికీ, వాతావరణ మార్పు మరియు వాతావరణ అసమానతల దృష్ట్యా, మనం సిద్ధంగా ఉండాల్సిన వాస్తవం ఇది అని అనేక మంది పర్యావరణవేత్తలు నమ్ముతున్నారు.

పౌరులకు వారి నీటి వినియోగం గురించి అవగాహన కల్పించాలి, వినియోగ విధానాలను పరిశీలించమని ప్రోత్సహించాలి మరియు ఆలోచనా రహిత వృధాను గణనీయంగా తగ్గించాలి.

మనకు మిగిలి ఉన్న వనరులను వివేకంతో ఉపయోగించుకునే మార్గాలను కనుగొనడం మంచిది, అలాగే త్వరగా ఎండిపోతున్న వాటిని చురుకుగా పునరుద్ధరించడానికి సున్నితంగా ఉండాలి.

ఒక దేశంగా, పారిశుధ్యం మరియు మరుగుదొడ్లను అందించడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాలతో, మనం నీరు లేని మరుగుదొడ్లను అన్వేషించవచ్చు మరియు నీరు చేసే పనిని చేయడానికి గాలి వంటి ఇతర శక్తి వనరులను ఉపయోగించుకోవచ్చు.

ఉన్న జలమార్గాలు మరియు నీటి వనరులను శుభ్రపరచండి మరియు పునరుద్ధరించండి.

నీటి కాలుష్యాన్ని నిర్వహించడం లేదా నియంత్రించడంలో మన వ్యవస్థలు లెక్కలేనన్ని విధాలుగా విఫలమవుతున్నాయి.

భారతదేశంలోని చాలా పట్టణ నగరాల్లో కూడా పారిశుధ్యం, ప్రజారోగ్యం మరియు నీటి నిర్వహణ ఆరోగ్యకరమైన ప్రమాణాలకు లోనవుతున్నాయి.

ప్లాస్టిక్ మరియు ఇతర వ్యర్థాలు, మురుగునీటి పారుదల మరియు పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు మన జలమార్గాలను మరియు నదులను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తూ సముద్రంలోకి కలుస్తూనే ఉన్నాయి, తద్వారా మన జల వ్యవస్థలను మరింత కలుషితం చేస్తున్నాయి.

ఇది తీవ్రమైన ఆరోగ్య ప్రమాదాలను కలిగిస్తుంది మరియు మన నీటికి ఏకైక వనరు అయిన నీటి పట్టిక ఆరోగ్యం మరియు స్థిరత్వంపై భయంకరమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.

వ్యర్థ జల నిర్వహణ

మురుగునీటి నిర్వహణ అనేది మన చర్యను వెంటనే శుభ్రపరచుకోవడానికి మరియు ఎక్కువగా శుభ్రమైన నీటిని మన భూగర్భ జల వనరులకు లేదా నీటిపారుదల మరియు ఇతర అవసరాలకు తిరిగి ఇవ్వడానికి ఒక ముఖ్యమైన మార్గం.

చిన్న ఇళ్లలో అయినా, పెద్ద గృహ సముదాయాలలో అయినా, లేదా వాణిజ్య మరియు పారిశ్రామిక సంస్థలలో అయినా, మురుగునీటిని నిర్వహించడానికి శక్తి-సమర్థవంతమైన, ఖర్చు-సమర్థవంతమైన మరియు స్థిరమైన పరిష్కారాలు ఈ తరుణంలో అవసరం.

మా పరిష్కారాలు విస్తృత శ్రేణి పరిశ్రమలు మరియు పురపాలక సంస్థల అవసరాలను తీరుస్తాయి మరియు సేంద్రీయ వ్యర్థాలను సమర్థవంతంగా, గణనీయంగా క్షీణింపజేయడానికి అనుకూలంగా రూపొందించబడతాయి.

మా సహాయంతో ప్రకృతిని మీ కోసం పని చేయించుకోండి మరియు మీరు బురదను నాటకీయంగా ఎలా తగ్గించవచ్చో, నిర్వహణ ఖర్చులను ఎలా తగ్గించవచ్చో మరియు నీటిలో COD మరియు BOD స్థాయిలను గణనీయంగా ఎలా తగ్గించవచ్చో చూడండి.

మన నీటి వనరులలోకి కాలుష్య కారకాలు మరియు వ్యర్థాలను అరికట్టే మార్గాలను అత్యవసరంగా పరిశీలించకపోతే, భూగర్భ జలాలను మరియు ఇతర పరిమిత వనరులను సంరక్షించడానికి మరియు తిరిగి నింపడానికి స్థిరమైన పద్ధతులను అన్వేషించకపోతే మరియు మన పౌరులందరికీ మెరుగైన నీటి లభ్యతను పొందే మార్గాలను కనుగొనకపోతే, మన భవిష్యత్తు చీకటిగా మరియు చాలా చాలా పొడిగా కనిపిస్తుంది.