
January 18, 2019
Temo
GMO: Boon kapa Bane
Ha palo ea GMOs (liphatsa tsa lefutso tse fetotsoeng) liphaepheng bakeng sa tšebeliso ea khoebo, hammoho le puisano e mabapi le ho eketseha ha tlhokomeliso ea likotsi tsa tšebeliso ea GMO, ka bobeli li ntse li eketseha, motho o ipotsa hore na ke lehlakore lefe la terata e leng sebaka se sireletsehileng sa ho ba.
E 'ngoe ea linyeoe tsa ho ja lijo tse lenngoeng ka tlhaho ke ho baleha likotsi tsa lijo tsa GM (tse fetotsoeng ka liphatsa tsa lefutso), tseo ho tsejoang hore li ka ba le boikarabello bakeng sa spike e e-so ka e bonoa linthong tsohle tse amanang le lijo le litaba tse ling tse ngata tsa bophelo tse fetohileng mafu a atileng "mokhoa oa bophelo" kajeno.
Ho latela US CDC (Litsi tsa Taolo le Thibelo ea Mafu), ho hanana le peanut hona joale ke sesosa se ka sehloohong sa ho tšoha ha anaphylactic.
Ho ata ha allergy ena ka makhetlo a mane ho tloha ho karolo ea 0.4 lekholong ka 1997 ho ea ho karolo ea 2 lekholong ka 2010.
Boithuto bona ba 2017 bo ile ba etsa lipatlisiso ho baahi ba fetang 3000 ba USA mme ba fumana ntlafatso e kholo maemong a fapaneng a bophelo bo botle, ho kenyeletsoa mathata a tšilo ea lijo, matla a tlase, allergy ea lijo, bohloko ba manonyeletso, kutlo ea gluten, eczema le mafu a autoimmune, ha barupeluoa ba fetohela lijong tse seng tsa GMO mme maemong a mang ba bile ba fokotsa bongata ba lijo tsa GMO.
Ho makatsang ke hore lijo tsa GM li na le liphatsa tsa lefutso tse kentsoeng ka ho khetheha ho tsoa ho mefuta e khethiloeng ka hloko ho DNA ea tsona.
Mokhatlo ona o qalile ka sepheo sa ho hlahisa lijo tse ka kokobetsang mafu le mafu a itseng ka ho fetola litšobotsi tsa lijo tsena tse bakang mathata ho batho ba bang.
Empa hoo e ne e le qalo feela. Lebaka le ka sehloohong la thahasello e tsoelang pele le nts'etsopele e tsoelang pele ea lijo tsa GM ke bophelo ba bona bo ntseng bo eketseha, bo bulang menyetla e mengata ea khoebo.
Ts'ebetso ea ts'ebeliso e tsoelang pele ea lipeo tsa GM le lihlahisoa li susumetsoa haholo ke menahano ea moruo, kaha li na le mefuta e mengata haholo 'me li ka sebelisoa lijong tse ngata tse entsoeng tse hlokang nako e telele ea bophelo.
Leha ho le joalo, ha ho se na boto e matla ea taolo ea ho laola boleng le ho hlophisoa ha peo ea GM le 'maraka o tletseng bahlahisi ba ikemiselitseng ho sekisetsa boleng, ho thata ho fumana hore na ke metabolites efe ea lijo tsa GM e ka bakang kotsi e ka bang kotsi ha e jeoa.
Mme ke bahlahisi ba thepa e tala feela.
Bahlahisi ba sebelisang metsoako ea GM ho hlahisa lijo tse pakiloeng tse jang chelete e nyenyane ho li etsa le tse tšoarellang nako e telele, hase kamehla molao o laelang hore ba bolele hore na ho na le eng kapa eng eo ho entsoeng lijo ka eona.
Sena se baka mathata a mangata bakeng sa moreki, eo ka boomo a ka ipehang lijong tse ka bakang mathata.
Morao tjena, litaba tse 'maloa tsa bophelo bo botle, joalo ka lithibela-mafu le ho hana lijo, har'a tse ling, li hokahantsoe le mefuta ea li-GMO tse teng lijong tse ngata tseo re li lemang le tseo re li jang.
Taba ea bohlokoa ke hore lijo tsa GM li kenngoa ka mefuta e mecha ea liprotheine, 'me mekhoa ea ho hlahloba likokoana-hloko tsena tse ncha ha e lumelle mokhoa leha e le ofe o tiileng oa ho tseba hore na li tla sebelisa metaboly kapa ho itšoara joang ha li sebelisoa.
Ho fihlela li hlile li jeoa ka bongata ke lihlopha tse kholo tsa batho, ke hore.
Ka hona, ho batla ho sa khonehe ho bolela hore na ke efe ho tsena e ka bakang ts'oaetso ntle le haeba nako e lekaneng e fetile mme ho na le leqhubu le hlokomelehang maemong a ho phatloha ho hoholo.
E ne e le lilemong tsa bo-1990 feela, ha soya e fetotsoe ka gene e nkiloeng ho nate ea Brazil ka boiteko ba ho hlahisa mofuta o phetseng hantle, moo ho ileng ha bonoa liketsahalo tsa pele tsa ho kula ho matla.
Mofuta ona oa soya ha oa ka oa rekisoa. Leha ho le joalo, molao-motheo o ntse o tšoana, 'me lijo tse ling tse ngata tsa GM, ka mabaka a tšoanang, li ntse li ka beha kotsi ea ho baka ho kula.
Esita le maemong ao ho neng ho se na letho.
Mefuta e meng ea soya ea GM e ntse e tsoela pele ho sebelisoa ka bongata mefuteng ea lijo tse entsoeng.
Ntle le sena, lijalo tse ngata tsa GM ha joale li etsa boholo ba mehloli ea lijo tsa mantlha tseo re li jang.
Kajeno, ho na le lijalo tse leshome le motso o mong tsa lijo tsa GM tse ajoang haholo le tse lenngoeng molemong oa khoebo.
Lijalo tse tšeletseng tse tsebahalang haholo har’a tsona li akarelletsa soya, poone, k’hothone, canola, li-sugar beet le lesere, tseo kaofela li jeoang ke batho le liphoofolo ka ho tšoanang.
Lihlahisoa tse kang oli le tsoekere ka linako tse ling li sebelisa lisebelisoa tse tala tse kang GM-cottonseed le GM-canola, kapa GM-sugar beet, tse ka fetolang liphello tsa tšebeliso ea tsona hape.
Ntle le phetoho ea liphatsa tsa lefutso ka boeona, e tsejoang ka ho baka mathata a mangata a bophelo bo botle, ho boetse ho na le tšobotsi ea mamello ea meriana ea litlama e entsoeng ka liphatsa tsa lefutso, e nolofalletsang lijalo ho mamella ho fafatsoa ka tekanyo e phahameng ea sebolaea-mohola se nang le motsoako o sebetsang oa Glyphosate.
US Environmental Protection Agency e bolela hore motsoako ona o na le chefo e tlaase ha o sebelisoa ka tekanyo e laoloang.
Leha ho le joalo, lithuto tse ncha li hlahile tse bonts'ang boteng ba metsoako ea "inert" - ho kenyelletsa "solvents, preservatives, surfactants, le lintho tse ling tseo baetsi ba li kenyang chefong e bolaeang likokoanyana" tse ka bang le litlamorao tse ka bang kotsi.
Ha e sebelisoa ka bongata ho lijalo tsa GM, phello e kopantsoeng e belaella.
Ho latela sengoathoana se hokahantsoeng ka holimo, "Hoo e ka bang metsoako ea 4,000 ea inert e lumelletsoe ho sebelisoa ke Setsi sa Ts'ireletso ea Tikoloho sa US."
Lijo tse ngata tse lokiselitsoeng le litharollo tse ling tse potlakileng tse nkang lijo tse liehang tseo re neng re tla li ja ka tloaelo li entsoe ka mofuta o mong oa lijo tsa GM kapa tse ling.
Ke habohlokoa hore re ele hloko seo re se kenyang 'meleng ea rona.
Re seo re se jang, ka mor'a tsohle. Sebopeho sa biochemical ea ntho e 'ngoe le e' ngoe eo re e jang e na le liphello tsa nako e telele mabapi le hore na 'mele ea rona e itšoara joang le ho etsa mesebetsi ea bohlokoa.
Ka tsela e 'ngoe kapa e' ngoe, e qala ho shebahala eka ke ho khutlela temong e tsitsitseng - e nahanang ka bophelo bo botle ba bareki ba ho qetela hammoho le tikoloho le ntlha e 'ngoe le e' ngoe e pakeng tsa eona - mohlomong ke e 'ngoe ea litsela tse fumanehang ka ho fetisisa tsa ho fokotsa liphello tse mpe tsa lijo tsa GM.
Ee, ho bolela hore re tla tlameha ho etsa liphetoho tse itseng bophelong ba rona - amehe ka se kenang lijong tsa rona, ho sebelisana le mehloli ea rona, ho pheha lijo tse entsoeng ka matsoho, tse entsoeng hae - empa hape re tsetele ntoeng e kholo ea ho boloka mobu o nonneng, ho leka-lekana ha tikoloho, le ho matlafatsa tikoloho.
Ena ke eona feela tsela ea ho khutlela lihlahisoa tse hloekileng e le kannete tse leka-lekaneng boleng ba phepo. Lijo tse etselitsoeng ho u matlafatsa ho e-na le ho lula holim'a shelofo.
Poso ena e hlahile ka lekhetlo la pele LinkedIn Pulse
Li-Blogs tsa moraorao