13 ਮਈ, 2017
ਸਫਾਈ
ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ
ਲਿੰਗ: ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਈਏ ਕਿ ਟਿਕਾਊ ਸਵੱਛਤਾ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿੰਗ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਇਨਸਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ, ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਪਦੰਡ, ਸਵੱਛਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।
ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ, ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ:
- ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨੇਟਰੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੀ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਅਕਸਰ, ਪਿਛਾਖੜੀ ਨਿਯਮ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
- ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨਾ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ।
ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕਾਂਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਲੀਆਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਘੱਟ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲੀ ਦੀ ਲਾਗ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਟਾਇਲਟ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾੜੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।
ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵਾਸ਼ਰੂਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪੇਂਡੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ 50% ਕੁੜੀਆਂ ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਖਾਨੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪੇਂਡੂ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, 20 ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੈਨੇਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਖਾਨੇ ਅਕਸਰ ਲਿੰਗ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਵਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਗਲੀ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਖਾਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹਨ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਪਿਸ਼ਾਬ ਘਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੈਨੇਟਰੀ ਪੈਡਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਡੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਖਾਨਿਆਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵੱਛਤਾ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਸਵੱਛਤਾ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲਿੰਗ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜੋ ਸਵੱਛਤਾ ਬਾਰੇ ਮਰਦ ਨੀਤੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
- ਟਿਕਾਊ ਪਖਾਨੇ: ਈਕੋਸਨ ਟਾਇਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਲੱਸ਼ ਟਾਇਲਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਆਰਬਰ ਲੂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ - ਜਿਸਦੀ ਮਰਦ ਵੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗਾਰਲਾ ਮਾਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਮੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸੁੱਕੇ ਟਾਇਲਟ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ, ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਖਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਪਪ੍ਰਿਕਾ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਸਵੱਛਤਾ ਨੀਤੀ-ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਅਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
- ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਮੰਗਾਂ, ਗਿਆਨ, ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ।
- ਉਮਰ, ਵਰਗ, ਜਾਤ, ਨਸਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨਾ।
ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
- ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
- ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਬਿਹਤਰ ਸਵੱਛਤਾ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ!
ਤਾਜ਼ਾ ਬਲੌਗ
