भारतातील महिला स्वच्छता: आजची परिस्थिती

ज्या देशात महिलांनी अवकाशाच्या सीमेवर पोहोचले आहे, तिथे ग्रामीण भागातील महिलांना अजूनही स्वच्छ पिण्याचे पाणी, शौचालये, मूलभूत शिक्षण, मूलभूत ज्ञान आणि स्त्री स्वच्छतेसाठी उत्पादने यासारख्या मूलभूत गरजा उपलब्ध नाहीत.

भारतातील महिलांची स्वच्छता हा नेहमीच वादाचा आणि वादाचा विषय राहिला आहे.

भारतातील सुमारे ७०% प्रजनन आजार हे मासिक पाळीच्या स्वच्छतेचे पालन न केल्यामुळे होतात आणि महिला त्यांचे आरोग्य, उपजीविका आणि प्रतिष्ठा धोक्यात घालत राहतात.

मुंबईतील एका स्टार्ट-अप कंपनीच्या मते, ८८ टक्के महिला मासिक पाळीच्या वेळी वर्तमानपत्रे, कापड आणि साल यासारख्या अस्वच्छ वस्तू वापरतात; ७० टक्के महिलांना प्रजनन मार्गाच्या संसर्गाचा त्रास होतो; आणि शाळांमध्ये अपुऱ्या सुविधांमुळे २३ टक्के मुली मासिक पाळी सुरू झाल्यावर शाळा सोडतात.

गेल्या काही वर्षांत ही परिस्थिती बदलली आहे, भारत सरकारने ग्रामीण भागात घरातील शौचालयांच्या तातडीच्या गरजेबद्दल जागरूकता पसरवण्यासाठी अनेक सक्रिय उपक्रम हाती घेतले आहेत.

गोड्या पाण्याची मूलभूत उपलब्धता आणि स्वच्छ शौचालयांची सतत उपलब्धता यामुळे महिलांना मासिक पाळी दरम्यान किंवा इतर वेळी त्यांचे संपूर्ण कल्याण सुनिश्चित करण्यास सक्षम बनण्यास मदत होईल.

• तसेच वाचा - महिलांच्या प्रतिष्ठेची काळजी घ्या!

दुसरीकडे, शहरी भागातील महिलांना सर्वोत्तम शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि स्वच्छता सुविधा उपलब्ध आहेत.

तथापि, स्वच्छतेच्या समस्या फक्त ग्रामीण भागातील महिलांपुरत्या मर्यादित आहेत ही धारणा चुकीची आहे.

शहरी भागात राहणारी सरासरी महिला १५०-२०० किलो सॅनिटरी नॅपकिन्स, टॅम्पन्स इत्यादी टाकते, जे अखेरीस कचराकुंडीत जातात आणि त्यांच्या जैविक विघटनशीलतेमुळे जाळले जातात.

बायोडिग्रेडेबल महिला मासिक पाळीच्या स्वच्छता उत्पादनांची गरज आता पूर्वीपेक्षा जास्त आहे.

पुण्यातील एका स्वयंसेवी संस्थेने हे अधोरेखित केले आहे की सॅनिटरी नॅपकिन्स उत्पादकांनी वापरलेल्या सॅनिटरी नॅपकिन्समध्ये योग्य विल्हेवाट लावण्याचे उपाय समाविष्ट करणे आवश्यक आहे जेणेकरून कचरा वेचक हाताने वेगळे करतात त्यांची सुरक्षितता सुनिश्चित होईल.

बेटी बचाओ बेटी पढाओ उपक्रमापासून ते जवळच्या स्वच्छ शौचालयांचा शोध घेण्यासाठी अॅप्सपर्यंत (सुसुविधा - अँड्रॉइड प्ले स्टोअरमध्ये मोफत उपलब्ध), देशातील महिलांसाठी परिस्थिती झपाट्याने बदलत आहे.

या आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी, आपण आपल्या महिलांचे जीवन अधिक चांगले करण्याचा आणि त्यांना ज्या महानतेची उंची गाठायची आहे ती गाठण्यास मदत करण्याचा संकल्प करूया.

• तसेच वाचा - लिंग आणि स्वच्छता