जुलै 13, 2021
पावसाचे पाणी
विकसनशील देशांमध्ये सांडपाण्याचे काय होते
प्रक्रिया न केलेले सांडपाणी हे आज जगासमोरील २१ व्या शतकातील प्रमुख आव्हानांपैकी एक आहे.
लोकसंख्या वाढ, जलद शहरीकरण, औद्योगिकीकरण आणि अभाव यासारखे अनेक घटक नाविन्यपूर्ण सांडपाणी प्रक्रिया उपाय, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर सांडपाण्याचे प्रमाण वाढले आहे.
घरे, उद्योग आणि शेती यातून दररोज मोठ्या प्रमाणात सांडपाणी निर्माण होते.
कच्च्या सांडपाण्यात रसायने, धोकादायक रोगजनक, विषारी पदार्थ, मोडतोड आणि जड धातू असे हानिकारक घटक असतात.
म्हणून, जेव्हा योग्य सांडपाणी प्रक्रिया न करता सांडपाणी वातावरणात सोडले जाते, तेव्हा ते जल प्रदूषणास कारणीभूत ठरते.
परिणामी, त्याचा मानवी आरोग्यावर आणि पर्यावरणावर परिणाम होण्याचा धोका आहे.
विकसनशील देशांमधील सांडपाणी
विकसनशील देशांमध्ये, सांडपाण्याची परिस्थिती अधिक चिंताजनक आहे.
सुधारित स्वच्छता सुविधांचा अभाव, कमकुवत पायाभूत सुविधा, पाण्याची टंचाई आणि वाईट आर्थिक परिस्थिती हे विकसनशील देशांना भेडसावणाऱ्या सांडपाण्याशी संबंधित काही प्रमुख समस्या आहेत.
कार्यक्षमतेचा अभाव सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रे औद्योगिकीकरण आणि शहरीकरणामुळे होणाऱ्या कचऱ्याच्या अतिरेकामुळे सांडपाण्याचा प्रश्न आणखी वाढला आहे.
संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक जल विकास अहवाल २०१७ नुसार, उच्च-मध्यम उत्पन्न असलेले देश केवळ ३८% महानगरपालिका आणि औद्योगिक सांडपाण्यावर प्रक्रिया करतात आणि कमी-मध्यम उत्पन्न असलेले देश केवळ २८%.
अलीकडील अहवालानुसार, एक व्यक्ती दररोज शौचालयातील सांडपाणी सुमारे ६ लिटर तयार करते..
योग्य सांडपाणी प्रक्रिया उपायांच्या अभावामुळे दररोज १४ अब्ज लिटर दूषित सांडपाणी तयार होते, जे आश्चर्यकारक आहे.
प्रक्रिया न केलेल्या सांडपाण्यामुळे अतिसार, कॉलरा आणि टायफॉइडसारखे विविध आजार होतात आणि दरवर्षी लाखो मुलांच्या मृत्यूसाठी ते जबाबदार असते.
सांडपाण्याच्या समस्येचे जागतिक प्रमाण पाहता, विकसनशील तसेच तिसऱ्या जगातील देशांमध्ये राहणारे गरीब समुदाय सर्वाधिक प्रभावित आहेत.
भारतातील सांडपाण्याची स्थिती
भारतात, सांडपाणी नियमितपणे तलाव, नद्या आणि समुद्रात सोडले जाते, ज्यामुळे देशभरातील जलस्रोत प्रदूषित होतात.
ग्रामीण भागात राहणाऱ्या लाखो लोकांकडे आजही स्वच्छता सुविधा किंवा सांडपाणी विल्हेवाट लावण्याच्या पद्धती नाहीत.
अनेक भागात उघड्यावर शौचास जाणे अजूनही प्रचलित आहे, ज्यामुळे जलस्रोत प्रदूषित होतात आणि असंख्य आजार होतात.
भारतातील मोठ्या शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात सांडपाणी व्यवस्था असली तरी, वाढत्या लोकसंख्येमुळे त्यांची कार्यक्षमता राखणे हे एक कठीण काम आहे.
इतर आव्हाने, जसे की सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांपर्यंत नेण्यासाठी पायाभूत सुविधांचा अभाव, निधीचा अभाव आणि ऑपरेशनल समस्या, भारतातील सांडपाण्याच्या परिस्थितीवर परिणाम करतात.
२०१५ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या आकडेवारीनुसार, शहरी भागात दररोज ६२,००० दशलक्ष लिटर (एमएलडी) सांडपाणी तयार होते, परंतु प्रक्रिया क्षमता २३,२७७ एमएलडी पर्यंत मर्यादित आहे..
आणखी एक मनोरंजक माहिती अशी आहे की ८१६ सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रांपैकी फक्त ५२२ कार्यरत आहेत.
म्हणून, विद्यमान डेटा आणि समवर्ती अहवालांसह सारांशित केले जाऊ शकते की भारतातील ७०% शहरी सांडपाणी प्रक्रिया न करता सोडले जाते.
प्रक्रिया केंद्रांच्या कमी कामगिरीमुळे, विषारी सांडपाणी प्रकल्पातील कामगारांसाठी एक मोठा धोका असू शकतो.
आणि जेव्हा सोडले जाणारे सांडपाणी निर्धारित मानकांपेक्षा कमी असते तेव्हा त्याचा मानवी आरोग्यावर आणि पर्यावरणावर परिणाम होतो.
विविध अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की UASB अणुभट्टी तंत्रज्ञान विकसनशील देशांमध्ये सांडपाणी प्रक्रिया करण्यासाठी हा सर्वोत्तम पर्याय असू शकतो कारण त्याच्या सोप्या तांत्रिक बाबी आणि त्याच्याशी संबंधित कमी वापर खर्चामुळे.
तथापि, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की सांडपाणी ही एक सामाजिक तसेच पर्यावरणीय समस्या आहे ज्यावर तातडीने उपायांची आवश्यकता आहे.
शिवाय, भारतासारख्या विकसनशील देशांमध्ये, औद्योगिक आणि कृषी उद्देशांसाठी प्रक्रिया केलेल्या सांडपाण्याचा पुनर्वापर करण्यास परवानगी देणारे परवडणारे सांडपाणी प्रक्रिया उपाय आवश्यक आहेत.
विकसनशील देशांमध्ये चांगल्या सांडपाणी प्रक्रिया व्यवस्थापनामुळे रोगांचा आणि पर्यावरणीय परिणामाचा धोका कमी होईल.
म्हणूनच, प्रगत, नाविन्यपूर्ण आणि पर्यावरणपूरक उपायांची तातडीने गरज आहे.
ऑर्गेनिका बायोटेक सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांसाठी प्रगत उपायांच्या विकासात आघाडीवर आहे.
जैवतंत्रज्ञानाचा वापर करून, शास्त्रज्ञ आणि तज्ञांच्या टीमने विकसित केले आहे क्लीनमॅक्स एसटीपी, अत्यंत अनुकूलनीय नैसर्गिक सूक्ष्मजीवांचे एक संघ जे उच्च सेंद्रिय कचऱ्याचे प्रभावीपणे विघटन करण्यास सक्षम आहे.
हे वनस्पतींची कार्यक्षमता आणि कार्यक्षमता वाढवते आणि सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रांमध्ये जैविक प्रक्रिया प्रक्रियेला शक्ती देण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.
भारतासारख्या विकसनशील देशासाठी, क्लीनमॅक्स एसटीपी हा एक किफायतशीर उपाय आहे. ज्यामुळे सांडपाण्याची समस्या कमी होण्यास आणि सांडपाण्याच्या मानकांची पूर्तता होण्यास मदत होऊ शकते.
क्लीनमॅक्स एसटीपी आणि सांडपाणी प्रक्रियांबद्दल अधिक माहितीसाठी, कधीही आमच्याशी संपर्क साधा.
तसेच वाचा:
अलीकडील ब्लॉग
