विविध सांडपाणी प्रक्रिया वनस्पती समजून घेणे

कॅरेन सॅम

जानेवारी 24, 2022

पावसाचे पाणी

विविध सांडपाणी प्रक्रिया वनस्पती समजून घेणे

शेअर करा

सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रे

भूजल ज्या वेगाने कमी होत आहे, त्यामुळे पाणी हा एक महत्त्वाचा घटक बनत चालला आहे.

आजच्या जगात स्वच्छ पाणी हे पूर्वीपेक्षाही अधिक महत्त्वाचे बनले आहे. आपल्याला माहित आहे की आपल्या ग्रहाचा ७०% भाग पाण्याने व्यापलेला आहे आणि आपल्याला नेहमीच वाटते की ते मुबलक आहे.

तथापि, गोडे पाणी, म्हणजेच आपण जे पाणी पितो, आंघोळ करतो आणि आपल्या शेतांना सिंचन करतो, ते अत्यंत दुर्मिळ आहे.

जगातील फक्त ३% पाणी गोडे आहे, त्यापैकी दोन तृतीयांश हिमनद्या गोठलेल्या आहेत किंवा आपल्या वापरासाठी अनुपलब्ध आहेत.

जगभरात सुमारे १.१ अब्ज लोकांना पाण्याची सोय नाही आणि एकूण २.७ अब्ज लोकांना वर्षातील किमान एक महिना पाण्याची कमतरता भासते.

आपण या संकटाचे निराकरण कसे करू शकतो? पाण्याची कमतरता भासू नये म्हणून निर्माण होणाऱ्या सांडपाण्याचा पुनर्वापर करण्याचा काही मार्ग आहे का?

बरं, याचे उत्तर हो आहे! निर्माण होणारे सांडपाणी जलसाठ्यात टाकण्यापूर्वी त्यावर प्रक्रिया करता येते.

जर प्रक्रिया केलेले सांडपाणी सुरक्षित मर्यादेच्या आत आले तर ते पुन्हा वापरले जाऊ शकते.

अनेक उद्योग सांडपाणी निर्माण करतात आणि ते थेट जलसाठ्यात टाकतात.

यामुळे प्रदूषण होते आणि सध्याचे पाणी वापरण्यास अयोग्य होते. जर सांडपाण्यावर योग्य प्रक्रिया केली नाही तर ते विनाश घडवू शकते.

परिणामी, योग्य औद्योगिक सांडपाणी प्रक्रिया शोधणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. भविष्यातील पिढ्यांसाठी या संसाधनाचे जतन करण्यासाठी सांडपाण्याचा पुनर्वापर आणि प्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची आहे.

इथेच जलशुद्धीकरण प्रकल्पाची भूमिका येते, कारण ते व्यावसायिक आणि औद्योगिक सुविधांना अधिक पर्यावरणपूरक आणि त्यांच्या सांडपाण्याच्या विल्हेवाटीचे पालन करण्यास मदत करू शकते.

निर्माण होणाऱ्या सांडपाण्याच्या प्रकारानुसार, वेगवेगळ्या प्रकारचे सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्र आहेत जे वेगवेगळ्या टप्प्यांवर येणाऱ्या गाळावर प्रक्रिया करू शकतात आणि त्याची विषारीता कमी करू शकतात.

या ब्लॉगमध्ये, आपण या वनस्पतींच्या प्रकारांबद्दल थोडे अधिक तपशीलवार समजून घेऊया आणि त्यांची देखभाल करण्याचे काही मार्ग देखील पाहूया.

सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रे

प्रक्रिया न केलेले सांडपाणी कोणत्याही प्रकारे साचू नये. त्यात विघटित सेंद्रिय पदार्थ असतात.

जर जास्त काळ साठवले तर सेंद्रिय पदार्थ दुर्गंधीयुक्त वायू निर्माण करू शकतात जे पर्यावरणासाठी विषारी ठरू शकतात.

याशिवाय, त्यात इतर विषारी संयुगे देखील असतात जी वातावरणाच्या संपर्कात आल्यास हानिकारक ठरू शकतात.

म्हणून, सांडपाणी त्याच्या स्रोतातून काढून टाकणे आणि ते स्वच्छ करणे अत्यंत आवश्यक आहे. शिवाय, पाण्याच्या कमतरतेमुळे, पुनर्वापर हा एक उत्तम पर्याय आहे.

जरी प्रक्रिया केंद्राची एकूण कार्यक्षमता सारखीच असते, तरी सांडपाणी प्रक्रिया प्रणाली अनेक श्रेणींमध्ये विभागल्या जाऊ शकतात.

हे सहसा त्यांच्या कार्यात्मक कार्यक्षमतेवर आणि प्लांटमध्ये येणाऱ्या सांडपाण्याच्या स्रोतावर आधारित असते.

वनस्पतींचे विविध प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत.

  • सीवेज ट्रीटमेंट प्लांट (STP)
  • एफ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट (ETP)
  • कॉमन अँड कम्बाइन्ड एफ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट (CETP)

सीवेज ट्रीटमेंट प्लांट

सांडपाणी प्रक्रिया ही एक बहु-स्तरीय प्रक्रिया आहे जी घरे, व्यावसायिक इमारती, मॉल, शैक्षणिक संस्था, रुग्णालये इत्यादींमधून येणाऱ्या घरगुती कचऱ्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे.

सांडपाण्याच्या सांडपाण्यात राखाडी पाणी (बाथटब, सिंक आणि इतर शौचालय नसलेल्या प्लंबिंग फिक्स्चरमधील सांडपाणी) आणि काळे पाणी (मलमूत्र असलेल्या शौचालयातील सांडपाणी) यांचे मिश्रण असू शकते.

  • हे कस काम करत?

जेव्हा सांडपाणी सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रात येते तेव्हा ते पूर्व-उपचार प्रक्रियेचा भाग म्हणून फिल्टर केले जाते. उपचाराच्या तीन लढाऊ टप्प्यांवर जाण्यापूर्वी पूर्व-उपचार केला जातो: प्राथमिक, दुय्यम आणि तृतीयक उपचार.

प्राथमिक प्रक्रिया टप्प्यात, पाणी एका टाकीमध्ये स्थिर होते, जिथे घन सेंद्रिय पदार्थ तळाशी जमा होतात तर हलके पदार्थ वरच्या बाजूला तरंगतात, ज्यामुळे काढणे सोपे होते.

स्पष्टीकरण प्रक्रियेनंतर, गाळ दुय्यम टप्प्यात जातो, ज्याला सक्रिय गाळ प्रक्रिया असेही म्हणतात.

सक्रिय गाळ प्रक्रियेदरम्यान, एरेटर्स चेंबरमध्ये ऑक्सिजन पंप करतात.

हे जीवाणूंना सेंद्रिय पदार्थ पचवण्यास मदत करते, ज्यामुळे सांडपाण्याला त्याचे वेगळे स्वरूप आणि वास येतो.

पाणी पुढे तृतीयक टप्प्यात प्रक्रिया केले जाते.

तृतीयक टप्पा हा सर्वात प्रगत टप्पा आहे, जिथे विषारी सूक्ष्मजंतू असलेले सांडपाणी निर्जंतुक केले जाते.

या टप्प्यात, सांडपाणी वेगवेगळ्या फिल्टरमधून जाते, जे सूक्ष्म कणांना फिल्टर करतात. अल्ट्राव्हायोलेट (यूव्ही) दिवे बॅक्टेरिया आणि विषाणू नष्ट करतात आणि संक्रमण दूर करतात.

एकदा सांडपाणी तिन्ही टप्प्यांतून गेले की, ते वातावरणात सोडणे पूर्णपणे सुरक्षित असते.

सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रे (ETPs)

ईटीपी ही एक सांडपाणी प्रक्रिया (WWTP) आहे जी औषधे, कापड आणि रसायनांमधून निर्माण होणाऱ्या सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी वापरली जाते जिथे पाण्याचे अत्यधिक दूषित होणे शक्य असते.

घरगुती सांडपाण्याबरोबरच औद्योगिक सांडपाण्याच्या प्रक्रियेतही ते महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.

ईटीपी प्लांटमध्ये अजैविक पदार्थ, जड धातू, तेल आणि ग्रीस, निलंबित कण आणि इतर दूषित घटकांवर प्रक्रिया केली जाते.

औद्योगिक उद्यानांच्या पर्यावरणीय विकासासाठी ईटीपीचे बांधकाम आणि विकास अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

हे संयंत्र उच्च प्रदूषण पातळी असलेल्या सांडपाण्याला हाताळण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत, जे विघटन करणे अधिक जटिल आहे.

प्रत्येक उद्योग दररोज वेगवेगळ्या वैशिष्ट्यांसह सांडपाणी सोडतो, सांडपाणी प्रक्रियेपेक्षा वेगळा. म्हणूनच, योग्य प्रक्रियेत दररोज देखरेख आणि सानुकूलित उपचार उपायांची आवश्यकता महत्त्वपूर्ण घटक आहे.

  • ईटीपी कसे कार्य करतात?

एसटीपी प्रमाणे, ईटीपी मध्ये देखील पाण्यावर प्रक्रिया करण्याचे विविध टप्पे असतात. हे टप्पे प्राथमिक, प्राथमिक, दुय्यम आणि तृतीयक प्रक्रिया आहेत.

प्राथमिक तंत्राचे उद्दिष्ट पुढील प्रक्रिया करण्यासाठी सांडपाणी पाठवण्यापूर्वी शक्य तितके घन भौतिक पदार्थ काढून टाकणे आहे.

प्राथमिक टप्प्यात, घनकचरा आणि सेंद्रिय पदार्थ काढून टाकणे हे प्रक्रिया प्रक्रियेतील पहिले पाऊल आहे.

गाळात असलेल्या घनकचऱ्याचे विघटन करण्यासाठी रसायने जोडली जातात. घनकचऱ्याचे विघटन करून गाळातून काढून टाकल्यानंतर, सांडपाणी दुय्यम प्रक्रिया करण्यासाठी जाते.

दुय्यम प्रक्रियेअंतर्गत, रासायनिक आणि जैविक प्रक्रियांच्या संयोजनाचा वापर करून निलंबित कण आणि कोणतेही जैवविघटनशील पदार्थ काढून टाकले जातात.

शिवाय, सांडपाण्यातील घन पदार्थ किंवा दूषित पदार्थांचे कोणतेही अंतिम अवशेष काढून टाकण्यासाठी, त्यावर तृतीयक प्रक्रिया केली जाते, ज्यामध्ये विविध भौतिक, रासायनिक आणि जैविक प्रक्रियांचा वापर केला जातो.

कॉमन एफ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट (CETP)

भारतातील अनेक औद्योगिक समूहांनी कॉमन एफ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट (CETP) स्थापित केले आहेत आणि ते चालवत आहेत.

ते लघु-स्तरीय औद्योगिक सुविधांना मदत करतात जे वैयक्तिक प्रक्रिया प्रकल्प परवडत नाहीत, त्यांना सांडपाण्यावरील प्रक्रियांवर पैसे वाचवतात, सामूहिक प्रक्रिया सुधारतात आणि जमिनीवर पैसे वाचवतात.

कोणत्याही CETP साठी स्त्राव मानकांची पूर्तता करण्यासाठी सांडपाण्याच्या प्रक्रियेसाठी इष्टतम कार्य परिस्थिती आवश्यक आहे.

CETP चे दोन वर्गांमध्ये वर्गीकरण केले आहे.

एकसंध: त्या औद्योगिक क्षेत्रात समान वस्तूंचे उत्पादन करणारे उद्योग योगदान देतात. उदा., टॅनरी, कागद इ.

विषम: मोठ्या प्रमाणात भिन्न वस्तूंचे उत्पादन करणारे उद्योग एकत्र ठेवले जातात. उदा., रसायने, दुग्धजन्य पदार्थ, शीतपेये, कॅनरी, औषधनिर्माण इ.

  • CETP कसे काम करते?

इतर प्रक्रिया संयंत्रांप्रमाणे, CETP मध्ये गाळ प्रक्रिया करण्याचे विविध टप्पे असतात. यामध्ये प्राथमिक, प्राथमिक, दुय्यम आणि तृतीयक टप्पा समाविष्ट असतो.

प्रत्येक टप्प्यावरील उपचार इतर उपचार संयंत्रांप्रमाणेच कमी-अधिक प्रमाणात सारखेच असतात.

गाळ प्रक्रिया केल्यानंतर, CETP सांडपाण्याची विल्हेवाट लावण्याचे वेगवेगळे मार्ग आहेत. काही विल्हेवाटीच्या पद्धती म्हणजे पृष्ठभागावरील जलसंचय, जमीन सिंचन आणि सार्वजनिक गटार.

सांडपाणी सोडण्यापूर्वी, कोणतेही धोकादायक रसायने पाण्याच्या शरीरात प्रवेश करत नाहीत याची खात्री करण्यासाठी त्याची मानकीकरण चाचणी केली जाते.

सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्र देखभाल

सांडपाणी प्रक्रिया केंद्राचे कार्यक्षमतेने संचालन करण्यासाठी वेळोवेळी देखभाल आणि प्रणालीची दैनंदिन तपासणी आवश्यक असते.

असे न केल्यास पाइपलाइनमध्ये अडथळा येऊ शकतो आणि काही भागांमध्ये बिघाड देखील होऊ शकतो.

प्लांटच्या सुरळीत कामकाजात अडचण निर्माण करणारे इतर घटक म्हणजे उच्च COD/BOD पातळी, दुर्गंधी समस्या, प्रक्रिया केलेले सांडपाणी मानक विषारीपणा पातळी पूर्ण न करणे आणि इतर अनेक घटक असू शकतात.

ऑर्गेनिका बायोटेक विविध सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रांसाठी या समस्यांवर मात करण्यासाठी आणि त्यांच्या प्रणाली सुरळीतपणे चालतील याची खात्री करण्यासाठी अनेक जैवउपचार-आधारित उपाय प्रदान करते.

आमचे सांडपाणी प्रक्रिया तंत्रज्ञान प्रभावी सांडपाणी प्रक्रिया आणि औद्योगिक सांडपाणी प्रक्रियांसाठी एक पर्याय आहे.

क्लीनमॅक्ससह आमच्या निसर्ग-अनुकूल उपायांच्या श्रेणीसह, तुम्ही गाळाचे प्रमाण कमी करू शकता, ऑपरेशनल खर्च कमी करू शकता, दुर्गंधी कमी करू शकता आणि पाण्यात सीओडी आणि बीओडी पातळी लक्षणीयरीत्या कमी करू शकता.

तुम्हाला आता सध्याच्या सिस्टीममधील महागड्या देखभालीची काळजी करण्याची गरज नाही कारण आमचे उपाय त्रासमुक्त आहेत आणि सिस्टीममध्ये कोणतेही भौतिक बदल आवश्यक नाहीत.

आपण पर्यावरणाच्या दृष्टीने जबाबदार असले पाहिजे आणि पर्यावरणाला हानी पोहोचवू नये अशा तंत्रांचा वापर करून सांडपाण्यावर प्रक्रिया केली पाहिजे.

वेगवेगळ्या प्रकारच्या सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रांना समजून घेऊन, एक पाऊल पुढे टाका आणि परिसंस्थेचे रक्षण करा.

टिप्पण्या

  1. उत्तम ब्लॉग! निवासी, व्यावसायिक किंवा औद्योगिक गरजांसाठी योग्य उपाय निवडण्यासाठी विविध प्रकारच्या सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रांची माहिती घेणे आवश्यक आहे. प्रत्येक प्रणाली शाश्वतता वाढविण्यात आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यात कशी भूमिका बजावते हे सविस्तरपणे अधोरेखित करते. सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रात गुंतवणूक करू किंवा कार्यक्षमतेने व्यवस्थापित करू इच्छिणाऱ्या प्रत्येकासाठी हे वाचायलाच हवे.

    1. तुमच्या दयाळू शब्दांबद्दल खूप खूप धन्यवाद! तुम्हाला हा ब्रेकडाउन उपयुक्त वाटला हे ऐकून आम्हाला खूप आनंद झाला आणि शाश्वत भविष्यासाठी योग्य सांडपाणी प्रक्रिया उपाय निवडण्याच्या महत्त्वावर आम्ही सहमत आहोत.

प्रत्युत्तर द्या

तुमचा ईमेल पत्ता प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक रकाने * ने चिन्हांकित केले आहेत.

whatsapp