
02 ऑगस्ट 2025
पावसाचे पाणी
मायक्रोबस्टर – बायोमास डेव्हलपमेंटसाठी मजबूत इको-फ्रेंडली इनपुट
जगातील पाण्याचा वापर दर 20 वर्षांनी दुप्पट होत असल्याने आणि उद्योगांकडून पाण्याचा अनियंत्रित वापर आणि प्रक्रिया न करता सोडण्यात येत असल्याने, अकार्यक्षम सांडपाणी प्रक्रियांचे धोके अलीकडेच समोर आले आहेत.
घरे आणि उद्योगांमधून निघणाऱ्या सांडपाण्यात घन पदार्थ आणि सेंद्रिय आणि अजैविक संयुगे असे विविध प्रकारचे दूषित घटक असतात, जे विषारी असू शकतात.
पारंपारिक जैविक उपचार कमीत कमी प्रभावी, वेळखाऊ आणि महाग असतात.
उद्योगांद्वारे सोडले जाणारे सांडपाणी तलाव आणि नद्यांमध्ये सोडले जाते आणि मानवी आरोग्यासाठी आणि संपूर्ण पर्यावरणासाठी ते धोक्याचे कारण बनले आहे.
सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्याची पद्धत ही सांडपाण्याच्या वैशिष्ट्ये, सांडपाण्याचे प्रमाण आणि विषारीपणाची पातळी यानुसार बदलत असली तरी , घरगुती, नागरी किंवा औद्योगिक सांडपाण्यामध्ये एक समान वैशिष्ट्य असते – ते म्हणजे जिवाणूंच्या पचनाद्वारे सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन.
यामध्ये असे सूक्ष्मजीव असतात जे एरोबिक (ऑक्सिजनची आवश्यकता असलेले), अॅनारोबिक (ऑक्सिजनची आवश्यकता नसलेले) आणि फॅकल्टेटिव्ह (ऑक्सिजनसह किंवा त्याशिवाय जगण्यास सक्षम) असे वर्गीकृत केले जाऊ शकतात.
हे पाणी शुद्ध करण्यासाठी आणि त्यातील विषारी व बिनविषारी रसायने काढून टाकण्यासाठी, कंपन्या सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांचा (ETPs) वापर करतात.
या ईटीपीमध्ये युरिया आणि डाय-अमोनियम फॉस्फेट (डीएपी) सारखी रसायने वापरली जातात. परंतु हे एक महागडे प्रकरण असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
प्रदूषण नियंत्रणाच्या कडक नियमांची पूर्तता करण्यासाठी, बजेटमध्ये उच्च दर्जाचे काम प्रदान करणे आवश्यक आहे.
हे लक्षात घेऊन, अधिकाधिक कंपन्यांनी जैविक उपचारांचे फायदे ओळखण्यास सुरुवात केली आहे.
पारंपारिक युरिया आणि डीएपीसाठी बॅक्टेरियाच्या वसाहतींच्या मिश्रणाचा वापर हा एक किफायतशीर पर्याय असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
मायक्रोबस्टर – बायोस्टिम्युलंट्स आणि विशेष संयुगांचे एक शक्तिशाली आणि समृद्ध मिश्रण , हे एक पोषक तत्वांनी युक्त जिवाणू पूरक आहे, जे सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पात सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस सुरुवात करण्यासाठी आणि चालना देण्यासाठी आवश्यक असलेले सर्व महत्त्वपूर्ण घटक पुरवते – ज्याची पारंपरिक पूरकांमध्ये कमतरता असते.
युरिया-डॅपच्या तुलनेत केवळ १/४ वापरामध्ये , त्यातील विशेष संयुगे ईटीपीच्या (ETP) कठोर परिस्थितीत सूक्ष्मजीवांना जगण्यास आणि वाढण्यास मदत करतात.
हे MLSS विकास वाढवते आणि BOD आणि COD कपात सुधारते.
रसायनांचा अवांछित समावेश रोखण्यासोबतच , त्यातील जैवउत्तेजक ETP मधील सूक्ष्मजीवांची कार्यक्षमता वाढवतात, प्रतिरोधक संयुगांचे शोषण सुलभ करतात आणि बिघाडानंतर पूर्ववत होण्याचा वेळ कमी करतात.
मायक्रोबस्टरवर आर्द्रतेचा परिणाम होत नाही आणि त्याच्या जेल स्वरूपामुळे उत्पादनाची वाहतूक व साठवणूक सुलभ होते.
बायोमास विकासासाठी असलेले वनस्पती-आधारित पोषक तत्व, मायक्रोबस्टरमुळे सेंद्रिय पदार्थांमध्ये ८० ते ८५ टक्के घट होते.
हे कंपन्यांना राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळे (SPCBs) आणि केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) यांनी घालून दिलेल्या निकषांचे पालन करण्यास मदत करते, तसेच एकूण भांडवली खर्च (कॅपेक्स) आणि ऑपरेटिंग खर्च (ऑपेक्स) कमी करते.
अलीकडील ब्लॉग