सांडपाणी प्रक्रियांमध्ये जैवतंत्रज्ञान कसे वापरले जाते

सांडपाण्यावर कार्यक्षमतेने प्रक्रिया करणे हे एक मोठे जागतिक आव्हान बनले आहे.

सांडपाण्यातील सर्व प्रकारचे घनकचरा, विषारी पदार्थ, रसायने आणि इतर हानिकारक पदार्थांवर प्रक्रिया करण्यासाठी सांडपाणी प्रक्रिया संयंत्रे भौतिक, जैविक आणि रासायनिक पद्धतींचा वापर करत आहेत.

अशाप्रकारे, सांडपाणी प्रक्रिया केंद्राचा मुख्य उद्देश सांडपाणी स्वच्छ करणे आहे जेणेकरून ते सार्वजनिक आरोग्य आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी बाहेर सोडता येईल.

जैवतंत्रज्ञान ही नवीनतम तांत्रिक नवोपक्रमांपैकी एक आहे जी विद्यमान जैविक प्रक्रियांचे कार्यप्रदर्शन सुधारण्यासाठी आणि सांडपाण्यावर प्रभावीपणे प्रक्रिया करण्यासाठी सजीवांचा वापर करते.

सांडपाणी प्रक्रिया करण्यासाठी मजबूत सूक्ष्मजीव सूत्रीकरण

जैवतंत्रज्ञान समजून घेणे

१९७० च्या दशकापासून, जैवतंत्रज्ञानाने लक्ष वेधले आहे आणि अन्न उत्पादन, शेती आणि पर्यावरण संरक्षण यासारख्या विविध क्षेत्रातील आव्हाने सोडवण्यास ते सक्षम असल्याचे सिद्ध झाले आहे.

जैवतंत्रज्ञानामध्ये जैवरसायनशास्त्र, सूक्ष्मजीवशास्त्र, अनुवंशशास्त्र इत्यादी विविध विषयांचा समावेश असल्याने, त्याची व्याख्या खूप वैविध्यपूर्ण आहे.

ओईसीडीच्या अहवालानुसार, टाकाऊ पदार्थांवर प्रक्रिया करण्यासाठी जैवतंत्रज्ञानाची व्याख्या "बायोरिअॅक्टर्स वापरून किण्वन, जैव-प्रक्रिया, जैव-ब्लीचिंग, जैव-पल्पिंग, जैवलीचिंग, जैव-रेमेडिएशन, जैव-फिल्टरेशन आणि फायटोरेमेडिएशन" अशी केली आहे.

सूक्ष्मजीवशास्त्रीय प्रक्रिया जीवाणूंसारख्या सजीवांचा वापर करून कचरा विघटित करतात आणि त्याचे वापरण्यायोग्य स्वरूपात रूपांतर करतात.

सांडपाणी प्रक्रियामध्ये जैवतंत्रज्ञानाचा वापर

जगभरात जैवतंत्रज्ञानावर आधारित अनेक सांडपाणी प्रक्रिया पद्धती वापरल्या जातात.

त्यात सक्रिय गाळ, ऑक्सिडेशन तलाव, ट्रिकिंग फिल्टर, बायोफिल्टर आणि अॅनारोबिक उपचार समाविष्ट आहेत.

सर्व पद्धतींचा भाग आहेत जैविक सांडपाणी उपचार आणि सांडपाण्यातील सेंद्रिय कचऱ्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी सूक्ष्मजंतूंचा वापर करतात.

• सक्रिय गाळ – सक्रिय गाळ प्रक्रियेत, सांडपाण्याचे सेंद्रिय पद्धतीने चयापचय करण्यासाठी बॅक्टेरिया आणि प्रोटोझोआचा जैविक संच वापरला जातो. या प्रक्रियेत ऑक्सिजनचा प्रवाह सुसंगत ठेवण्यासाठी वायुवीजनित टाक्या असतात. या प्रक्रियेचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे घनकचरा द्रव कचऱ्याच्या प्रवाहासोबत स्पष्टीकरण टाकीच्या तळाशी स्थिर होतो, ज्याला सक्रिय गाळ म्हणतात. त्यानंतर, हा सक्रिय गाळ पुन्हा वायुवीजन टाकीत आणला जातो जेणेकरून नवीन सांडपाण्याचा साठा असलेली वायुवीजन प्रक्रिया पुन्हा होईल.
• ट्रिकलिंग फिल्टर - ट्रिकलिंग फिल्टर दगडांपासून बनलेले असतात किंवा प्लास्टिकच्या माध्यमांनी बसवलेले असतात. बेड सूक्ष्मजीव आणि चिखलाने झाकलेला असतो. ही एक एरोबिक प्रक्रिया असल्याने पुरेशी हवा बाहेर टाकली जाते आणि जेव्हा सूक्ष्मजीव कार्य करतात आणि सांडपाणी खराब करतात तेव्हा बेडच्या छिद्रांमधून पाणी टपकते. ही प्रक्रिया जैविक ऑक्सिजन मागणी (BOD) आणि निलंबित घन पदार्थ कमी करते हे ज्ञात आहे.
• मेम्ब्रेन बायोरिएक्टर्स (MBR) - मेम्ब्रेन बायोरिएक्टर्स सूक्ष्म-फिल्ट्रेशन सिस्टम म्हणून कार्य करतात जे निलंबित घन पदार्थ वेगळे करण्यात मदत करतात. एक उच्च प्रगत गाळण्याची प्रक्रिया किंवा पध्दती उच्च दर्जाचे सांडपाणी वेगळे करण्यास सक्षम आहे. तसेच, ते पोषक घटक वेगळे करण्यास सक्षम आहे.
• अॅनारोबिक उपचार - हवेच्या अनुपस्थितीत सूक्ष्मजीवांचे कार्य अ‍ॅनेरोबिक उपचारांमध्ये समाविष्ट असते. ही एक गुंतागुंतीची प्रक्रिया आहे जी पोषक कचऱ्याचे पचन करण्यास देखील मदत करते. तसेच, प्रक्रियेच्या उप-उत्पादनांमध्ये कार्बन डायऑक्साइड आणि मिथेन यांचा समावेश होतो, जे बायोगॅस तयार करण्यास मदत करतात.

जैवतंत्रज्ञान क्षेत्रातील नवीनतम प्रगतीमुळे सांडपाण्याचा वापर करून विद्युत प्रवाह निर्माण करणे शक्य होते.

जेव्हा सूक्ष्मजीव ऑक्सिडेशन प्रक्रियेद्वारे सेंद्रिय कचऱ्याचे विघटन करतात, तेव्हा ते इलेक्ट्रॉन तयार करतात.

त्याचा उपयोग वीज निर्मितीसाठी केला जातो.

प्रत्यक्ष उदाहरणासाठी, कसे ते वाचा सरकारी रुग्णालयाने आपल्या सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पाचे पुनरुज्जीवन केले. सूक्ष्मजैविक उपचार वापरून.

बायोटेक्नॉलॉजीचे फायदे

पारंपारिक पद्धतींच्या तुलनेत सांडपाणी प्रक्रियांमधील जैवतंत्रज्ञान किफायतशीर आहे आणि सांडपाण्याची गुणवत्ता देखील सुधारली आहे.

हे प्रक्रिया न केलेले सांडपाणी सोडण्याच्या हानिकारक परिणामांपासून पर्यावरणाचे आणि जनतेचे संरक्षण करते.

तसेच, ते कचऱ्याचा ऊर्जा स्रोत म्हणून पुनर्वापर करण्यास अनुमती देते.

ऑर्गेनिका बायोटेक ऑफर करणाऱ्या आघाडीच्या कंपन्यांपैकी एक आहे सांडपाणी प्रक्रियेसाठी प्रगत उपाय.

बायोटेक्नॉलॉजीवर आधारित, क्लीनमॅक्स सीवेज हे अत्यंत अनुकूलनीय नैसर्गिक सूक्ष्मजीवांचे एक संघ आहे जे उच्च सेंद्रिय कचऱ्याचे प्रभावीपणे विघटन करतात.

त्यामुळे सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांमधील जैविक प्रक्रिया पद्धतीलाही चालना मिळते.

अशाप्रकारे, तुम्ही सांडपाणी प्रक्रिया केंद्राची कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी क्लीनमॅक्स सीवेजचा वापर करू शकता.

स्थानिक संस्थादेखील हे स्वीकारत आहेत – आमचे पहा नगरपालिका परिषद अभ्यास.